बडा दशैंको आज पहिलो घटस्थापना, घरघरमा जमरा राखिदै

घटस्थापना बडादशैं को पहिलो दिन हो । घटस्थापना आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिन सुरु हुन्छ । १० दिन मनाउने भएकाले यसलाई दसैं भनिएको हो । दसैंका विभिन्न नाम छन् । दुर्गाको पूजा हुने भएकाले दुर्गोत्सव र शरद ऋतुमा मनाइने भएकाले शारदोत्सव पनि भन्ने चलन छ ।

घटस्थापना भनेको जमरा राख्ने दिन हो । पूजाकोठा वा दसैंघरमा नवदुर्गा भवानीको पूजा गरी शुद्ध माटो र बालुवा ल्याएर वेदी बनाउनुपर्छ । र, धान-जौमाथि घटस्थापना गर्नुपर्ने हुन्छ । घट चाँदी, तामा, माटोको पनि हुन्छ । कसैकसैले मकैको जमरा पनि राख्छन् । तर खासमा जौबाट जमरा राख्नुपर्छ । जौको पुष्प देवीका लागि असाध्यै प्रिय हुन्छ । जमराका लागि जौ टुसा आउने खालको हुनुपर्छ ।

नवदुर्गाको पूजा तीनथरी प्रचलनमा छन् । सात्विक पूजामा फूल पुष्प, अर्घ आदि प्रयोग हुन्छ । राजसमा फूल पुष्प, अर्घका अतिरिक्त बलि समेत दिइन्छ भने तामसमा पूजामा फूल पुष्प अर्घ, बलि मात्र होइन, रक्सीसमेत राखेर चढाउने चलन छ ।

कसैको घटस्थापना नगर्ने तर जमरा राख्ने चलन हुन्छ । कसैले प्रतिपदाका दिन राख्छन्, कसैले द्वितीया दिन गर्छन । शास्त्रीय मान्यता अनुसार दुर्गाको पूजा गरेर मात्र जौ रोप्नुपर्छ । कसैले आजबाट दशमीसम्म पूजा गर्छन् । कसैले सप्तमीदेखि मात्र पूजा गर्छन् । सबैले आफ्नो परम्परा पछ्याउने हो ।

देवीले धन, सम्पत्ति, शक्ति, विद्या, बुद्धि र विजय सबथोक दिन्छिन् । उनको शक्तिकै कारण सुण्डमुण्ड, महिषासुर आदिको वध हुन सक्यो । नवदुर्गा मानोवान्छा सिद्ध गर्ने देवी हुन् । ( तस्बिर मुकुन्द कालिकोटे )



Basundhara -3 Kathmandu Nepal

सुचना बिभाग दर्ता नं - ११६६ /०७५/०७६
अध्यक्ष - रतन बहादुर चन्द
सम्पर्क न - ००977-9818610415
ईमेल - [email protected]
ब्यवस्थापक - ज्ञानेन्द्र प्रसाद भट्ट

हाम्रो बारेमा

Niatra Multi Media Pvt. Ltd.
सम्पादक - बिवेक विक्रम मल्ल
संवाददाता - अन्जनी चन्द
फोटो पत्रकार - आशिष न्यौपाने
इमेल - [email protected]

सामाजिक सञ्जालमा हामी

© 2017 Niatratv